Йөрәк-кан тамырлары системасы авыруларының яше арта бара, һәм алар өлкән яшьтәге кешеләрдә үлемнең төп сәбәбе булып тора.
Өлкән яшьтәгеләрдә йөрәк-кан тамырлары авыруларын (ССЗ) профилактикалауның нигезе булып хәвефнең төп факторларын модификацияләүгә юнәлдерелгән чаралар тора.
ССЗ үсеше өчен риск факторлары булып тәмәке тарту, кан холестерины, артериаль кан басымы, артык тән массасы, психосоциаль стресс, алкоголь куллану тора.
Йөрәк-кан тамырлары авыруларын профилактикалау өчен сәламәт яшәү рәвеше алып барырга кирәк, ул үз эченә ала:
1. Физик активлык. Физик күнегүләр йөкләнеше сәламәтлек торышына һәм хроник авырулар булуга бәйле. Күбрәк хәрәкәт итәргә, даими җәяү йөрү файдалы. Сирәгрәк файдаланыгыз лифттан, шөгыльләнү көченнән килгән физик хезмәт, гимнастика. Физик күнегүләр кешенең психологик статусын яхшырта, аның физик йөкләнешләргә чыдамлыгын арттыра.
2. Сакларга һәм булышу нормаль авырлыгы тән. Артык авырлык һәм симерү йөрәк-кан тамырлары авыруларының, шикәр диабетының, артериаль гипертензиянең үсеш куркынычын арттыра.
3. Рациональ һәм баланслы туклану. Азык-төлек продуктлары витаминнар, калий тозлары, магний, кальций тозларына бай булырга тиеш. Көн саен сөт продуктлары, яшелчә, җиләк-җимеш, кипкән җиләк-җимеш, майсыз ит, балык сортлары кулланыгыз. Өлкән яшьтә майлылыгы түбән булган әче сөт продуктлары – эремчек, кефир, простокваши куллану бик мөһим. Бу продуктларда кан тамырларында холестерин бляшкалары барлыкка килүне булдырмый торган матдәләр бар.
4. Тоз куллануны тәүлегенә 5 кг кадәр киметергә, шул исәптән әзер продуктларда тозны да. Тозны уңга һәм саф яшеллеккә алыштырырга.
5. Тәмәке тартудан һәм алкогольдән баш тартырга. Тәмәке тарту атеросклерозның тиз һәм иртә үсешенә ярдәм итә. Никотин кан тамырларының диварларын зарарлый һәм кан эчендәге канны көчәйтә һәм тромблар барлыкка килүгә ярдәм итә. Нәтиҗәдә, йөрәк һәм баш мие артерияләре сатып алына, бу инфаркт һәм инсультка китерә.
6. Стресс хәлләрендә йомшартырга өйрәнергә кирәк. Тирән һәм тыныч йокы - өлкән кешенең ныклы сәламәтлек нигезе. 65 яшьтән өлкәнрәк кешеләргә 8-10 сәгать йокларга кирәк.
7. Үзегезнең ТӘМУГЫГЫЗНЫ тикшереп торыгыз, кан басымын киметә торган препаратларны даими кабул итегез. Табиб киңәшләрен үтәгез!
Әлеге профилактик чараларны даими үтәү шарты белән йөрәк-кан тамырлары системасы авырулары барлыкка килү куркынычын 2-3 тапкырга киметергә мөмкин.